Waarom dit ons allemaal raakt

Water hoort bij Velsen. We wonen aan zee, langs het kanaal en tussen polders. Meestal denken we daar niet eens bij na. Totdat er berichten komen dat een belangrijk gemaal in IJmuiden verouderd is en onderhoud wordt uitgesteld. Dan voelt het ineens dichtbij.

Het gemaal in IJmuiden is geen klein onderdeel van ons dagelijks leven. Het zorgt ervoor dat een groot deel van West-Nederland droog blijft. Jaarlijks gaat er een enorme hoeveelheid water doorheen richting zee. Als zo’n systeem hapert, dan raakt dat veel mensen. Ook hier in Velsen.

Daarom hebben wij vragen gesteld. Niet om onrust te stoken, maar omdat we vinden dat inwoners recht hebben op duidelijkheid. Zeker als het gaat om veiligheid. Met elkaar, voor elkaar betekent ook dat we risico’s niet wegduwen. De provincie Noord-Holland en deskundigen geven aan dat onderdelen van het gemaal op zijn. Onder meer de bediening/besturing en de brandveiligheid zijn verouderd en de vier oudste pompen uit 1975 hebben inmiddels het einde van de levensduur bereikt.

Dat betekent ook dat de kans op calamiteiten groeit. Een storing eind 2023, waardoor het waterpeil in het Noordzeekanaal en in Amsterdam gevaarlijk snel steeg, toont de kwetsbaarheid van het systeem. Een incident kan leiden tot een schade van vele honderden miljoenen euro’s. Medewerkers uitten twee jaar geleden al hun zorgen over het complex in een brandbrief aan de directie van Rijkswaterstaat.

Wat dit betekent voor Velsen

Uit de antwoorden blijkt gelukkig dat de gevolgen voor Velsen in veel gevallen beperkt blijven. Dat komt doordat een groot deel van onze gemeente wat hoger ligt. Toch is dat niet het hele verhaal. Mensen die op woonschepen wonen in het Spuikanaal of Zijkanaal B zijn kwetsbaarder. En ook het afvoeren van water uit Velserbroek en Spaarnwoude kan lastiger worden als het gemaal langere tijd uitvalt, zeker bij veel regen.

Wat ook opvalt, is dat er geen lokaal noodplan is voor deze situatie. In een crisissituatie wordt teruggevallen op regionale plannen. Inwoners krijgen dan informatie via de veiligheidsregio of via de gebruikelijke communicatiekanalen van de gemeente. Dat is geregeld, maar het voelt ook op afstand. Juist bij dit soort risico’s wil je weten waar je aan toe bent.

Tegelijk horen we dat er geen sprake is van direct gevaar. Er zijn tijdelijke maatregelen mogelijk. Maar iedereen zegt ook hetzelfde. Dit systeem is oud en moet aangepakt worden. En snel.

Waarom we dit blijven aankaarten

Daar wringt het. Want terwijl deskundigen en de provincie aandringen, wordt in Den Haag gekeken naar geld en prioriteiten. Dan ontstaat twijfel op een plek waar je die niet wilt hebben. Want juist bij dit soort basisvoorzieningen hoort geen twijfel te zijn. Het complex in IJmuiden zorgt voor de afvoer van, jaarlijks drie miljard kubieke meter, overtollig water, dat vanuit een groot deel van West-Nederland naar de Noordzee stroomt. Het beschermt een deel van het land tegen overstromingen. 

Als dit systeem uitvalt, zijn de gevolgen groot. Voor onze veiligheid, onze woningen en ons dagelijks leven. En omdat dit bericht over het spui- en gemaalcomplex in IJmuiden ons allemaal raakt, willen we duidelijkheid. We willen weten wat dit betekent voor onze inwoners, voor onze bedrijven en voor de veiligheid in onze gemeente. 

Wij blijven dit volgen en aankaarten. Niet alleen hier in Velsen, maar ook samen met andere gemeenten en de regio. Want dit gaat over meer dan techniek. Het gaat over de zekerheid dat je veilig woont. Dat je huis droog blijft. Dat bedrijven kunnen blijven draaien.

Keuzes maken is soms lastig. Zeker als geld schaars is. Maar veiligheid is geen onderwerp om vooruit te schuiven. Daar moeten we eerlijk over zijn. En duidelijk.

Met elkaar, voor elkaar betekent ook dat we dit soort zorgen serieus nemen. En dat we blijven vragen om oplossingen die werken. Voor nu en voor later.