De overstap naar wonen zonder aardgas is een van de grootste veranderingen waar veel huishoudens de komende jaren mee te maken krijgen. Daarom is het goed dat de gemeente niet alleen naar technische oplossingen kijkt, maar ook luistert naar wat inwoners zelf belangrijk vinden. Uit een onderzoek onder ruim duizend Velsenaren blijkt dat er zeker bereidheid is om te verduurzamen, maar ook dat er nog volop zorgen leven.

Veel inwoners twijfelen over de overstap

Voor het onderzoek vulden 1.094 deelnemers van het burgerpanel een vragenlijst in over aardgasvrij wonen. Het resultaat laat een verdeeld beeld zien. Een kleine groep kijkt positief naar de overstap, maar een veel grotere groep heeft vragen, twijfels of zorgen. Vooral de financiële gevolgen spelen daarbij een grote rol. Inwoners willen voorkomen dat verduurzaming leidt tot hogere woonlasten. Ook vragen zij zich af of hun woning geschikt is voor alternatieven zoals een warmtepomp en of zij voldoende vrijheid houden om zelf keuzes te maken.

Die zorgen verdienen aandacht. Verduurzaming kan alleen succesvol zijn wanneer inwoners vertrouwen hebben in de plannen en weten waar zij aan toe zijn.

Betaalbaarheid moet voorop staan

Uit het onderzoek blijkt dat betaalbaarheid voor inwoners veruit het belangrijkste uitgangspunt is. Bijna zes op de tien deelnemers geven aan dat de overstap naar aardgasvrij wonen niet te veel extra geld mag kosten. Daarnaast vinden inwoners comfort belangrijk. Hun woning moet warm blijven zonder dat dit ten koste gaat van het woonplezier. Ook blijkt dat veel inwoners behoefte hebben aan duidelijke informatie. Mensen willen weten wat aardgasvrij wonen concreet betekent voor hun eigen situatie. De ene woning is immers de andere niet. Wat werkt voor een vrijstaande woning in Santpoort hoeft niet automatisch geschikt te zijn voor een appartement in IJmuiden of Velsen-Noord.

Velsen Lokaal vindt daarom dat maatwerk noodzakelijk is. Grote landelijke ambities mogen nooit leiden tot oplossingen die lokaal niet haalbaar of betaalbaar zijn.

Eén oplossing past niet bij iedereen

Opvallend is dat deelnemers het meest positief zijn over een eigen warmtepomp. Warmtenetten worden een stuk kritischer bekeken. Daarbij worden zorgen genoemd over kosten, afhankelijkheid van één aanbieder en de betrouwbaarheid van het systeem. Het onderzoek laat vooral zien dat inwoners waarde hechten aan keuzevrijheid. Niet iedere wijk, woning of woonsituatie vraagt om dezelfde aanpak. Een eigenaar van een eengezinswoning heeft andere mogelijkheden dan een huurder of een appartementseigenaar binnen een Vereniging van Eigenaren.

Wat Velsen Lokaal betreft is dat een belangrijk signaal. Verduurzaming slaagt alleen als inwoners kunnen rekenen op heldere informatie, goede ondersteuning en een eerlijke verdeling van de kosten. Niet de techniek, maar de inwoner moet centraal staan.

De uitkomsten van het onderzoek worden meegenomen in het warmteprogramma dat in 2027 wordt gepresenteerd. Daarbij is het van belang dat de gemeente inwoners blijft betrekken en blijft luisteren naar de verschillende behoeften in onze wijken. Alleen samen kunnen we werken aan een duurzame toekomst die voor iedereen haalbaar en betaalbaar blijft.